رژیم کتوژنیک چیست؟

رژیم کتوژنیک از رژیم‌های غذایی است که تأثیر زیادی روی کاهش وزن دارد و در میان مردم بسیار محبوب است.

این رژیم که در اختصار به آن کتو نیز می‌گویند، رژیمی با میزان کربوهیدرات کم و چربی زیاد است که برای سلامت بدن مفید بوده و موجب کاهش وزن می‌شود.

این رژیم در بهبود وضعیت افراد مبتلا به بیماری آلزایمر، آسم، سرطان و دیابت مفید بوده و مؤثر عمل می‌کند.

رژیم کتوژنیک با کاهش کربوهیدرات و جایگزینی چربی پیش می‌رود و اینگونه سوخت‌وساز بدن از طریق چربی انجام می‌شود.

معمولاً افراد با شنیدن مصرف غذای چرب مخالفت می‌کنند و این رژیم را بی‌فایده می‌دانند.

استفاده از رژیم آنلاین کتوژنیک رجبی دایت برای سلامت فیزیکی بدن بسیار مفید است و باعث کاهش وزن و بهبود شرایط فرد می‌شود.

زمانی که سوخت‌وساز بدن از طریق چربی انجام شود و کربوهیدرات حذف گردد، از مواد غذایی مانند آجیل‌ها، گوشت، ماهی و روغن‌های سالم استفاده می‌شود و بدن وارد حالت کتوز می‌شود.

با محدود شدن میزان کربوهیدرات، قند خون که منبع اصلی انرژی سلول‌ها است نیز کاهش می‌یابد.

مصرف پروتئین باید در حد تعادل باشد، زیرا مصرف زیاد آن می‌تواند گلوکز تولید کرده و مانع ورود بدن به کتوز شود.

میزان کتون موجود در بدن با استفاده از آزمایش خون، آزمایش ادرار و تنفس کردن مشخص می شود.

اینگونه می توان متوجه شد که بدن وارد فاز کتون شده است یا خیر.

از علائم این ورود می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تشنه بودن
• داشتن تکرر ادرار
• کم شدن مقدار اشتها

انواع رژیم کتوژنیک

نسخه های مختلفی از این رژیم موجود است که چند نمونه از آنها را برای شما بیان می کنیم:

رژیم کتوژنیک استاندارد یا SKD

در این رژیم مقدار کربوهیدرات ۱۰ درصد، مقدار پروتئین ۲۰ درصد و چربی ها مقداری ۷۰ درصدی دارند و باید روزانه ۱۲۰ گرم چربی، ۵۰گرم کربوهیدرات و ۱۲۰ گرم پروتئین مصرف شود.

باید میزان مصرف مواد غذایی دارای کربوهیدرات به حداقل خود برسد و چربی ها جایگزین آنها شوند.

با کاهش کربوهیدرات، بدن در وضعیت متابولیکی کتوز قرار گرفته و بستری برای چربی سوزی فراهم می‌ شود.

استفاده از کتوژنیک استاندارد در کنار کم کردن وزن موجب کاهش قند خون و میزان سطح انسولین در بدن می شود.

کتوژنیک هدفمند یا TKD

با استفاده از این نوع رژیم فرد می تواند کربوهیدرات خود را در زمان ورزش کردن و انجام دادن تمرینات مصرف نماید.

کتوژنیک با پروتئین بالا

این رژیم تا حدودی شبیه رژیم کتوژنیک استاندارد است اما اندازه پروتئین در آن بیشتر است به صورتی که درصد چربی ۶۰، درصد پروتئین ۳۵ و درصد کربوهیدرات ۵ است.

رژیم کتوژنیک چرخه ای یا CKD

این رژیم ترکیبی از رژیم کتوژنیک و عادی می باشد.

به صورتی که در طول یک هفته، ۵ روز آن را به رژیم کتوژنیک اختصاص داده و۲ روز رژیم عادی داشته باشید و میزان مصرف کربوهیدرات خود را بیشتر کنید.

هرم غذایی رژیم کتوژنیک

هرم غذایی رژیم کتوژنیک مخصوص کسانی است که به یک برنامه غذایی با کربوهیدرات پایین و جربی بالا پایبند هستند.

این هرم شامل مواد غذایی می‌شود که جهت دستیابی به موفقیت و کاهش وزن محسوس، حتما باید از آنها استفاده کنید.

در ادامه به برخی از این مواد اشاره خواهیم کرد.

• گوشت: گوشت قرمز، ژامبون، سوسیس، استیک، بیکن، بوقلمون و مرغ
• ماهی‌های چرب: سالمون، تن، ماهی و قزل‌آلا
• تخم‌مرغ: تخم‌مرغ کامل یا زرده آن
• خامه: کره، خامه غلیظ
• پنیر: پنیرهای فرآوری نشده مانند چدار، بز، خامه، بلوچیز و موزارلا
• آجیل و دانه‌ها: بادام، دانه کتان، تخم کدوتنبل، گردو و دانه چیا
• روغن‌های سالم: روغن‌زیتون و آووکادو
• سبزیجات: سبزیجات سبز، پیاز، گوجه‌فرنگی و فلفل
• چاشنی‌ها: نمک، فلفل، گیاهان و ادویه‌جات و ترشیجات

رژیم کتوژنیک و کم شدن وزن بدن

تئوری این رژیم جهت کم کردن وزن، بر محروم کردن بدن از گلوکز است.

به گونه ای که بدن جهت سوخت و ساز و تامین کردن انرژی لازم، از کتون استفاده می کند.

مغز انسان دارای بیشترین میزان مصرف گلوکز حدود روزی ۱۲۰ گرم است.

در زمان روزه گرفتن میزان مصرف کربوهیدرات کاهش یافته از این رو گلوکز مورد نیاز بدن ابتدا از کبد تامین می گردد.

با گذشتن ۳ تا ۴ روز میزان ذخیره گلوکز تمام شده و هورمون انسولین کم می‌ شود و بدن برای سوخت و ساز مجبور به استفاده از چربی ها است.

چربی با تبدیل شدن به اجسام کتونی در کبد، در زمان نبود گلوکز برای سوخت و ساز بدن استفاده می شود.

استفاده کردن از رژیم کتوژنیک موجب کم شدن چربی ها، حفظ نمودن توده های عضلانی و بهتر شدن معیار های سلامت می شود‌.

به کم شدن وزن کمک می کند و میزان سطح گلیسرید و کلسترول خوب بدن را مطلوب می کند.

مزایای رژیم کتوژنیک

این رژیم به دلیل داشتن کربوهیدرات کم و چربی زیاد، سوخت اصلی بدن را از گلوکز به مکتون ها تغییر می‌دهد.

این کار نه تنها باعث می‌شود تا کاهش وزن به سرعت اتفاق بیفتد، بلکه فواید بسیار زیادی برای سلامتی دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره میکنیم.

کنترل دیابت نوع 2 و مقاومت به انسولین

رژیم کتوژنیک به دلیل کاهش شدید مصرف کربوهیدرات ها، در کنترل دیابت نوع ۲ و مقاومت به انسولین بسیار مؤثر است.

با محدود شدن کربوهیدرات، بدن به جای گلوکز از کتون‌ها برای تأمین انرژی استفاده می‌کند که باعث کاهش نوسانات قند خون و کاهش نیاز به انسولین می‌شود.

مطالعات نشان می‌دهد این رژیم سطح قند خون ناشتا، هموگلوبین A1c و مصرف داروهای دیابت را کاهش می‌دهد.

کاهش وزن سریع

یکی دیگر از مزایای برجسته رژیم کتو کاهش وزن سریع و چربی‌سوزی هدفمند است، به‌ویژه چربی‌های احشایی.

با ورود بدن به حالت کتوز، سوخت‌وساز افزایش یافته و کنترل اشتها با تغییر هورمون‌های گرسنگی و سیری بهتر می‌شود.

بهبود سلامت قلب و عروق

رژیم کتو همچنین سلامت قلب و عروق را بهبود می‌دهد.

افزایش HDL و کاهش LDL و تری‌گلیسیرید، کاهش فشار خون و بهبود عملکرد اندوتلیال، خطر بیماری‌های قلبی-عروقی را کاهش می‌دهد.

افزایش انرژی و تمرکز

افزایش انرژی و تمرکز ذهنی از دیگر مزایای این رژیم است و کاهش التهاب مزمن، خطر بسیاری از بیماری‌های مزمن را کاهش می‌دهد، که شامل دیابت، بیماری‌های قلبی و آلزایمر می‌شود.

عوارض رژیم کتوژنیک

با وجود خوب و بهترین بودن رژیم کتوژنیک، در صورت انجام غیر اصولی آن عوارض جانبی در فرد ایجاد می شود.

با وارد شدن بدن به مرحله کتوز ممکن است فرد با ناراحتی هایی روبرو شود که بروز آنها بسته به شرایط بدنی فرد و نوع رژیم مورد استفاده دارد.

از جمله عوارض ناشی از این رژیم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ایجاد یبوست
• وجود بوی بد در دهان
• کم آب شدن بدن فرد
• داشتن کلسترول بالا
• بی خواب شدن
• ایجاد سنگ کلیه
• ایجاد تراکم استخوان پایین و شکسته شدن استخوان ها

تاثیر رژیم کتوژنیک روی بیماری

رژیم کتوژنیک برای بعضی از بیماری ها مفید است و باعث بهتر شدن شرایط فرد می شود.

افرادی که مبتلا به بیماری هستند باید پیش از مشخص شدن رژیم توسط پزشک در مورد بیماری خود با پزشک خود صحبت کنند.

از جمله بیماری هایی که رژیم کتوژنیک روی آنها اثر می گذارد می توان به موارد زیر اشاره کرد:

داشتن آلزایمر

استفاده از رژیم کتوژنیک سرعت پیش رفتن بیماری آلزایمر را کاهش می دهد و علائم آن را کمتر می کند.

وجود بیماری قلبی

استفاده از این رژیم میزان کلسترول ، چربی و قند خون و مقدار فشار خون را بهتر و نرمال تر می کند.

وجود کبد چرب

رژیم کتو موجب کاهش یافتن چربی کبد شده و اشتها را سرکوب می کند و با کم کردن سطح انسولین بدن، موجب معکوس شدن روند بیماری می شود.

ابتلا به سرطان

استفاده از کتوژنیک باعث کم شدن میزان سرعت رشد تومور های سرطانی می شود.

وارد شدن آسیب های مغزی

بعضی از آسیب های مغزی وارد شده با به کار گرفتن این رژیم رفع می‌ شوند.

بیماری صرع

این رژیم تشنج را در کودکانی که به صرع مبتلا هستند کم می کند.

مواد غذایی مناسب در رژیم کتوژنیک

از جمله مواد غذایی مناسب در این رژیم می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• مصرف کردن تخم مرغ
• استفاده از کره و خامه
• مصرف گوشت قرمز، مرغ، بوقلمون
• استفاده از سوسیس و ژامبون
• مصرف ماهی چرب چون سالمون و ماهی تن
• استفاده از آجیل ها و دانه ها چون گردو، بادام، تخم کتان و …
• مصرف پنیر چدار، موزارلا و …(پنیر های فرآوری نشده)
• مصرف روغن زیتون و آووکادو
• استفاده از سبزیجاتی چون پیاز، گوجه فرنگی و .. که کربوهیدرات کمی دارند.
• مصرف فلفل، نمک و ادویه جات به عنوان چاشنی

مواد غذایی نامناسب در رژیم کتوژنیک

استفاده از بعضی مواد غذایی را در این رژیم باید کنار گذاشت.

مصرف کربوهیدرات باید به کمترین میزان خود برسد یا درصد آن صفر شود.

موارد غذایی نامناسب این رژیم عبارتند از:

• مصرف غذا های شیرین چون نوشابه ها، آبمیوه ها، بستنی و کیک، آب‌نبات و …
• استفاده از سبزیجاتی چون هویج، ازگیل و …
• مصرف میوه ها جز میوه هایی چون توت فرنگی
• استفاده از محصولات کم چرب چون سس مایونز، سس سالاد و …
• استفاده از غلات و نشاسته گندم چون ماکارانی، برنج و …
• مصرف لوبیا و حبوبات مثل لوبیا چشم بلبلی، نخود، عدس و …
• استفاده از سس هایی چون سس باربیکیو، خردل، کچاب و …
• مصرف چربی های ناسالم چون روغن های فرآوری شده